Aangepaste hardloopschoenen? Weer geen beschermend effect!

In ons vorige artikel 'Voorkomen goede hardloopschoenen wel blessures?' (archief), bleek er bitter weinig bewijs te zijn voor een beschermend effect van schoenen, die zouden passen bij het looppatroon. Nadien hebben er twee nieuwe onderzoeken plaatsgevonden, waaronder een met medewerking van een schoenenfabrikant. Zijn onze inzichten nu veranderd?

Soorten schoenen

De veel voorkomende voetstanden a) pronatie, b) neutraal, c) supinatie

Voordat we het onderzoek bespreken is het handig om looppatronen en de toegewezen schoensoort vast te stellen. In principe zijn er vier categorieen, namelijk:

1. neutraal (goede drukverdeling over de voet
2. proneerders (klapt naar de binnenkant van de voet)
3. overproneerders (extreme pronatie)
4. suppineerders (loopt te veel op de buitenrand).

Het meest voorkomend is neutraal (b) en proneren (a). Met name proneren komt vaak voor en dat wordt opgelost door de zool aan te passen met harde en zachte delen, zodat de voet minder hard naar binnenklapt.

Het onderzoek

In het onderzoek werden 105 vrouwen toegewezen aan de groep neutraal (51), proneerders (36) en overproneerders (18). Op basis van de observaties in een winkel, zou een vrouw met een neutraal looppatroon een neutrale schoen krijgen, een proneerder een zogenaamde antipronatie schoen, ook wel stabiliteitsschoen genoemd en de overproneerder een zogenaamde extreme antipronatieschoen, die ook wel motion control schoen wordt genoemd.

De onderzoekers deden het echter anders en deelden elke groep op in drie subgroepen. Een derde van de neutrale groep kreeg inderdaad een neutrale schoen mee, maar een andere derde kreeg echter een antipronatie schoen mee. De laatste subgroep van de neutrale lopers kreeg zelfs een motion control schoen mee, bedoeld voor overproneerders. Deze verdeling vond plaats voor elke groep, waardoor dus in totaal tweederde van alle deelneemsters een 'verkeerde' schoen meekreeg.

De vrouwen namen vervolgens deel aan een training van 13 weken om een halve marathon voor te bereiden in Vancouver. Het trainingsvolume begon op 20 km per week en dat werd opgebouwd naar uiteindelijk een volume van 45 km per week. De uitval op trainingsdagen door blessures werd vastgelegd, evenals de pijnscores in rust, bij dagelijkse activiteiten en tijdens trainingen.

Via dit artikel vragen we aandacht voor het initiatief Running voor Turner! Lisette van Kesteren (op foto met dochter Noëlle) is aan het voorbereiden voor een marathon om aandacht te vragen voor het syndroom van Turner. Zie redactioneel naschrift verderop!​

Het resultaat

Uiteindelijk lukte het 81 vrouwen om het onderzoek af te ronden (77%). In totaal werd er bij 32% van de vrouwen, een of meerdere blessures gerapporteerd, die het meest vielen in de groep die de motion-control schoenen droegen. Elke overproneerder die de juiste schoen droeg (motion-control), die raakte geblesseerd. Bijzonder was ook dat neutrale lopers meer blessures opliepen tijdens het dragen van neutrale schoenen, dan wanneer ze anti-pronatie schoenen droegen. En proneerders deden het beter met neutrale schoenen dan met antipronatie schoenen. De vrouwen hadden dus minder kans op blessures als ze de 'verkeerde' schoenen droegen. Dus dames, u heeft de verkeerde schoenen en u MOET weer gaan shoppen, wetenschap gebiedt het!

Overwegingen

De hoofdauteur van het onderzoek is Dr. Ryan, een gezaghebbend hardloop biomechanica specialist die onder ander werkt bij het Nike Sports Research laboratorium. In een begeleidend commentaar wordt gesteld  "...despite over 20 years of stability elements being incorporated in running footwear there is, as yet, no established clinically based evidence for their provision. ". De auteurs stellen dus, dat ondanks 20 jaar onderzoek en toevoeging van allerlei stabiliteitselementen in schoenen, er geen enkel bewijs is dat het helpt.

En uiteraard kun je stellen dat dit een relatief klein onderzoek is, maar het ligt in lijn met een hoop andere onderzoeken, waaronder een andere recente (Knapik JJ 2010), onder ruim 700 rekruten bij het korps mariniers, waar speciaal gemeten schoenen ook de kans op blessures niet verminderden. Het ligt dus in lijn met oudere en nieuwe onderzoeken. Zo gek is de constatering ook niet, want bij een afwijking van de voetafwikkeling zijn er vaak verderop in de beweegketen, meer onvolkomenheden te vinden. Het is dus goed mogelijk dat  het loopatroon een compensatie is voor problemen elders en daarmee juist blessures voorkomt. Het bestrijden van de compensatie kan in die redenering juist leiden tot meer blessures, wat volledig in lijn ligt met het resultaat van het onderzoek.

Conclusie

Hoewel het volstrekt logisch lijkt, dat je op basis van een loopanalyse een juiste schoen krijg aangemeten, blijkt uit geen enkel onderzoek een verminderde kans op blessures. Ook dit onderzoek bevestigt dit wederom. Sterker nog, het lijkt er zelfs op dat het dragen van de 'juiste' schoen op basis van je 'afwijking', de kans op blessures zelfs iets toeneemt. “My best advice is, turn on your sensors and listen to your body, not to what the salespeople might tell you.”, aldus de hoofdauteur Dr. Ryan. Lijkt ons helemaal geen slecht advies.

Voetnoten	Details
Opmerkingen	Over Running voor Turner! Het Syndroom van Turner is een chromosomale afwijking. Onder normale omstandigheden wordt het geslacht bepaald door een combinatie van twee chromosomen, XX voor meisjes, XY voor jongens. Door een fout in de celdeling ontbreekt bij meisjes met het syndroom van Turner één X-chromosoom geheel of gedeeltelijk. Maar doordat er een enorme diversiteit is in kenmerken en in ernst van de symptomen, wordt de diagnose vaak pas op latere leeftijd gesteld. Meest voorkomende symptomen zijn stoornissen van groei en ontwikkeling. Hierbij kan gedacht worden aan een eindlengte kleiner dan 1.50 m en een niet spontaan optreden van puberteitsontwikkeling. Voor uitgebreide informatie kunt u terecht op www.turnercontact.nl of turner.flyinghigh.nl Sponsoren met een shirt Het is mogelijk om een sponsorshirt van Running for Turner te bestellen. Voor de prijs van € 35,- exclusief verzendkosten kunt u kiezen uit roze (dames) of zwart (heren), zoals afgebeeld op de foto, in de maten XL, L, M en S. Bent u geïnteresseerd, dan kunt u uw bestelling plaatsen per mail onder vermelding van uw naam, adresgegevens en de gewenste maat. Het bedrag van € 35,- per shirt + € 2,50 verzendkosten kunt u overmaken op rekening nummer 964847485 ten name van Running for Turner. Na ontvangst van de betaling zal het shirt toegezonden worden. Mocht uw bestelling niet voorradig zijn, dat zal ik u tijdig op de hoogte stellen. Over Lisette van Kesteren   Lisette werd door de studenten van Chivo begin 2010 geholpen met het stabiliseren van het bekken en goed opbouwen van heupextensie controle om de loopprestatie te verbeteren.
Belangen	Geen conflicterende belangen
Copyright	Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Bronnen	Gebaseerd op de inhoud van module 'Revalidatie trainen' en de opleidingen 'Rehab Trainer Pro', 'Medical Trainer Pro' en 'Vitaliteitstherapeut'   Knapik JJ (2010), Trone DW, Swedler DI, Villasenor A, Bullock SH, Schmied E, Bockelman T, Han P, Jones BH. Injury reduction effectiveness of assigning running shoes based on plantar shape in marine corps basic training. Am J Sports Med. 2010 Sep;38(9):1759-67. Epub 2010 Jun 24.  Ryan MB (2010), Valiant GA, McDonald K, Taunton JE. The effect of three different levels of footwear stability on pain outcomes in women runners: a randomised control trial. Br J Sports Med. 2010 Jun 27.