Insuline onbegrepen deel 1: Is insuline een dikmaker?

Insuline in vogelvlucht

Insuline staat vooral bekend als een hormoon, dat de glucose huishouding reguleert. Geconsumeerde koolhydraten worden afgebroken tot glucose, die de bloedbaan ingaan. De alvleesklier heeft een peilstok in het bloed en als het glucoseniveau toeneemt, wordt er insuline aangemaakt (insulineresponse). Deze is betrokken bij het proces om glucose, vanuit de bloedbaan, de cellen in te voeren. Daardoor daalt het glucoseniveau en vervolgens ook het insulineniveau. Dit is de meest bekende rol van insuline, maar zeker niet de enige. Insuline is betrokken bij de aanmaak van spiermassa (Timmerman KL 2010), maar ook betrokken bij het remmen van vetverbranding en stimuleert de aanmaak van vet (Kersten S 2001). Van dat laatste knapt je reputatie natuurlijk nooit op.

Low-carb

Het feit dat koolhydraten de insuline afgifte stimuleren en het feit, dat insuline vetverbranding tijdelijk doet afnemen, heeft geleid tot het idee om de koolhydraatinname te minderen, de zogenaamde low-carb gedachte. In de praktijk valt men ook sneller af, maar die voorsprong is helaas van korte duur. Nu is elke voorsprong meegenomen, maar dat is alleen als het zou gaan om vetverlies. Je zou het denken, omdat insuline vetverbranding remt en minder insuline is dus minder remming. Helaas is dat niet het geval, want bij low-carb bestaat het verlies vooral uit vocht. Low-carb betekent wel dat je meer vet en eiwit eet.

Calorierestrictie en laag koolhydraat inname leiden tot snel gewichtsverlies maar vooral van vocht (lichtblauw).

Eiwit en insulinerespons

Eiwitrijke diëten zijn in, waarvan het dr. Frank Dieet, de meest recente telg aan de loot is. Bij het verminderen van de kwaadaardige koolhydraten, neemt de eiwitinname toe. Dat vinden we fijn, want een eiwitrijke maaltijd verzadigt beter. Je zou denken dat je ook meer vet verbrandt om de simpele reden, dat er minder koolhydraten zijn (je eet ze immers minder) en omdat koolhydraten een hoge insuline response uitlokken. Helaas is dit niet het geval, want eiwitten hebben een hoge of in sommige gevallen een hogere insuline response dan koolhydraten. Zo blijkt weer uit een recent onderzoek (Boelsma E 2010), waar een maaltijd van 21 gram eiwit en 125 koolhydraten (LE/HK) werd afgezet tegen een maaltijd met 75 gram eiwit en 75 gram koolhydraten (HE/LLK). Hoe hoger het eiwitgehalte, hoe groter de insuline response. Dit weet men overigens al sinds 1997 uit het onderzoek van Holt.

Een hoog eiwit (HE) maaltijd geeft een  vergelijkbaar en soms een hogere insulinerespons af dan een hoog koolhydraten (HK) maaltijd (Boelse E 2010)

Insuline verzadigt

Er heerst een hele hardnekkige gedachte, dat een hoge insuline response gevolgd gaat worden door een vreetkick. Maar dat zou dan bij een hoog eiwit inname ook het geval moeten zijn. Het blijkt niet waar te zijn, want het interessante aan insuline, is dat het een verzadigingssignaal afgeeft (Pliquett RU 2006). De hogere insuline response van eiwit, leidt mogelijk tot een langer verzadigingsgevoel. Weer een fabel minder. Waarom insuline geen vetverbranding in de weg staat, lees je in deel 2 van deze serie.

Conclusie

De betrokkenheid van insuline bij de opslag van vet, heeft insuline een slechte reputatie bezorgd. Daarbij is men op de biomarker trein gesprongen. Een hoge insuline response staat afslanken echter niet in de weg. Sterker nog, het kan mogelijk bijdragen aan het verzadigingsgevoel, waardoor je minder calorieën inneemt. Daarmee komen we tot de crux, want biomarker fixatie leidt ons af van wat echt werkt en dat is calorierestrictie. Ofwel domweg iets minder eten dan je nodig hebt.