Pilates tegen rugpijn?

De reputatie van Pilates als probaat middel tegen rugpijn is heel stevig. Een recent overzichtsartikel (Lim EC 2011) toont echter aan, dat Pilates niet effectiever is tegen lage rugpijn, dan andere vormen van therapeutisch bewegen. Wel is het beter dan helemaal niets doen en daar schuilt mogelijk de kracht van Pilates. De laagdrempeligheid van de les en de rustig uitgevoerde oefeningen, zetten mensen aan tot bewegen.

De core, alweer?!

De vraag is natuurlijk waarom Pilates niet effectiever is dan normaal bewegen. Is het dan geen coretraining? Jazeker en alle magische spieren komen ook aan bod zoals m.transversus, m.multifidus en soms ook de bekkenbodemspier en het diafragma. Deze spieren worden samen ook wel de interne unit genoemd. Al die aandacht is uitstekend, maar de beperking is dat het trainen van de interne unit, in geen enkel onderzoek tot superieure resultaten heeft geleid. Dit verklaart dus waarom Pilates niet beter scoort.

Buikspieren trainen?

Je hoort het natuurlijk vaker, dat je bij rugpijn, je buikspieren moet trainen. Bij Pilates is er dan voldoende keus met oefeningen zoals de criss cross, de rolling-up, single straight leg stretch, etc. Deze oefeningen buigen de wervelkolom en veroorzaken nare afschuifkrachten, waarvan bewezen is dat deze schade kunnen veroorzaken. Het is uitsluitend voorbehouden aan de gezonde en sterke wervelkolommen. Het idee dat buikspieroefeningen ook bijdragen aan een slanke taille, zorgt vaak voor een onevenredig groot aandeel van dit soort oefeningen. Ook in de fysiotherapie is het niet ongewoon, dat er buikspieroefeningen worden meegegeven als middel tegen rugpijn, vaak in combinatie met stabiliserende oefeningen op een bal. Een instrument dat in Pilates lessen ook veel wordt ingezet. Juist deze overeenkomsten sterken het idee, dat Pilates een probaat middel is tegen rugpijn. Geen van deze oefeningen hebben echter bewezen, rugpijn te kunnen verlichten, terwijl ze bewezen het herstel kunnen remmen.

Stabiliserende rugtraining werkt niet beter dan gewoon bewegen tegen rugpijn. Dit is nogal moeilijk te vatten, als iemand je een aantal onderzoeken overhandigt, waaruit blijkt dat het wel werkt.  In dit korte filmpje wordt meteen duidelijk, hoe wij tot ons standpunt komen.

Onderzoek

Er zijn onderzoeken die echter een positief effect laten zien van Pilates. Wat kunnen we daar nu van leren? Een voorbeeld is een onderzoek (Rydeard R 2006), waarbij de deelnemers al actief waren. Dat is belangrijk, omdat we weten dat beweging, alle beweging beter is dan niets doen. Pilates moet dus beter werken dan alleen bewegen en dat deed het ook.

Alle deelnemers hadden 12 maanden of langer rugpijn en deden sport, naast therapie. De helft mocht blijven doen wat ze al deden, de zogenaamde controlegroep. De andere helft maakte kennis met Pilates. Het interessante was dat de Pilatesgroep vooruitging en dat effect van verlichting bleef bestaan tot 12 maanden na het onderzoek. Dit zou betekenen dat Pilates effectiever is dan gewoon bewegen. Wat maakte nu precies het verschil?

De verklaring

De controlegroep deed iets wat niet (voldoende) werkte, want ze hadden langer dan 12 maanden rugpijn. De conservatieve therapie bestaat onder ander uit buikspieroefeningen. De Pilatesgroep deed verschillende oefeningen en daar was geen criss-cross, rolling like a ball, roll-back of welke andere flexie oefening in te bekennen. De controlegroep deed dus flexie-oefeningen en de Pilatesgroep juist helemaal niet. Het laat wederom zien, dat het vermijden van flexie helpt bij het verlichten van rugpijn. Daarnaast trainde de Pilates groep ook nog de interne unit, maar deze aandacht heeft nog nooit ergens gewerkt en het is zeer onwaarschijnlijk dat dit iets toegevoegd heeft aan het resultaat.

De Pilatesoefeningen uit de onderzoeken, lijken heel weinig op het origineel zoals Joseph Pilates in de foto toepast.

Overwegingen

Het is duidelijk dat bewegen helpt om de pijnsymptomen te verlichten bij lage rugpijn. Bewegen is dus een medicijn. Maar gelijkertijd kan verkeerd bewegen, het herstel remmen of de klachten in stand houden. Heel vaak wordt het argument opgeworpen, dat de lumbale wervelkolom kan buigen en daarom ook moet buigen. De soepele rug zou een gezonde rug zijn, maar niets is minder waar. Een gezonde rug is soepel, niet andersom! Hier wordt oorzaak en gevolg door elkaar gehaald. Verder kun je het zachtjes mobiliseren van de lumbale wervelkolom best te verdedigen, maar dat is nog altijd iets anders dan belastende flexie oefeningen.

Conclusie

Pilates is toegankelijk en laagdrempelig, waardoor mensen bereid zijn om te bewegen. Dat is belangrijk, omdat dit beter is dan niets doen. Door zeer belastende flexie oefeningen en hyperextensie oefeningen te mijden, kan er gewerkt worden aan herstel. Creatief werken met de neutrale wervelkolom kan ook echt iets betekenen voor rugpijn. Bewegen is namelijk pas gezond, als je ook gezond beweegt.