Bèta-caroteen is wateroplosbaar en is een voorloper van vitamine A. Het wordt daarom ook wel provitamine A genoemd. Het lichaam is namelijk in staat om bèta-caroteen om te zetten in het retinol.

Bèta-caroteen bestaat uit twee gekoppelde moleculen retinol, die in de darmen en in de lever worden gesplitst in de twee afzonderlijke moleculen vitamine A. Dit omzettingsproces is niet erg efficiënt, want slechts een zesde deel wordt omgezet in vitamine A. Daarom wordt de hoeveelheid bètacaroteen wel uitgedrukt in mcgRE (Retinol Equivelents)

Men vermoedt dat de omzetting afhankelijk is van de vraag en daarom heeft bèta-caroteen niet de toxiteitskarakteristiek van vitamine A. Men kan bèta-caroteen dus in hoge doses innemen. Wel zijn er bedenkingen bij consumptie door rokers. Diverse onderzoeken leggen bij hoge doses een relatie met (acceleratie van) longkanker.

Steeds sterker worden de signalen dat bèta-caroteen meer is dan slechts een voorloper van retinol. Het blijkt eigen bio activiteit te vertonen. Zo is bèta-caroteen een sterke antioxidant die in tegenstelling tot vitamine A wel een bestrijder is van singlet zuurstof.

Overzicht: bèta-caroteen
Benaming
Naam	Bètacaroteen, pro-vitamine A
Chemische formule	C40H56
Oplosbaar	in water
Dosering
Essentieel	Nee
Eenheden	6 microgram (mcg) = 1 mcgRE (Retinol Equivelent) = 3,3 IE Retinol (vitamine A)
ADH	Zie: retinol
Aanwezig in voedingsgroepen
Bladgroente, fruit, worteltjes
Top 5 bronnen per 100 gram
1. Wortelensap	2.627 mcgRE
2. Wortelen	1.454 mcgRE
3. Boerenkool	864 mcgRE
4. Snijbiet	742 mcgRE
5. Veldsla	692 mcgRE
Gebreksymptomen
Zie: Retinol
Gebreksoorzaken / verhoogde behoefte
Zie: Retinol
Excessymptomen
Zie: Retinol
Synergisten
Zie: Retinol
Antagonisten
Zie: Retinol
Maximale inname per dag
Normaal	Geen toxische waarde vastgesteld
Zwangerschap	Geen toxische waarde vastgesteld
EU voorstel	Geen toxische waarde vastgesteld
Rokers	< 6 mcgRE
Bijzonderheden
Bèta-caroteen is de plantaardige vorm van Retinol, maar er is zover bekend geen toxische waarde van bekend. In sommige onderzoeken wordt bètacaroteen geassocieerd met (acceleratie van) longkanker.

Reference: Gezondheidsraad - "Voedingsnormen calcium, vitamine D, thiamine, riboflavine, niacine, pantotheenzuur en biotine" - U 1570/WB/db/551-W - 12 juli 2000, Schuit FC - "Medische biochemie" - ISBN 90 313 3020 D, Stegeman NE - "Voeding bij gezondheid en ziekte