Bèta-caroteen
Bèta-caroteen
Bèta-caroteen is wateroplosbaar en is een voorloper van vitamine A. Het wordt daarom ook wel provitamine A genoemd. Het lichaam is namelijk in staat om bèta-caroteen om te zetten in het retinol.
Bèta-caroteen bestaat uit twee gekoppelde moleculen retinol, die in de darmen en in de lever worden gesplitst in de twee afzonderlijke moleculen vitamine A. Dit omzettingsproces is niet erg efficiënt, want slechts een zesde deel wordt omgezet in vitamine A. Daarom wordt de hoeveelheid bètacaroteen wel uitgedrukt in mcgRE (Retinol Equivelents)
Men vermoedt dat de omzetting afhankelijk is van de vraag en daarom heeft bèta-caroteen niet de toxiteitskarakteristiek van vitamine A. Men kan bèta-caroteen dus in hoge doses innemen. Wel zijn er bedenkingen bij consumptie door rokers. Diverse onderzoeken leggen bij hoge doses een relatie met (acceleratie van) longkanker.
Steeds sterker worden de signalen dat bèta-caroteen meer is dan slechts een voorloper van retinol. Het blijkt eigen bio activiteit te vertonen. Zo is bèta-caroteen een sterke antioxidant die in tegenstelling tot vitamine A wel een bestrijder is van singlet zuurstof.
| Overzicht: bèta-caroteen | |
 | |
| Benaming | |
| Naam | Bètacaroteen, pro-vitamine A |
| Chemische formule | C40H56 |
| Oplosbaar | in water |
| Dosering | |
| Essentieel | Nee |
| Eenheden | 6 microgram (mcg) = 1 mcgRE (Retinol Equivelent) = 3,3 IE Retinol (vitamine A) |
| ADH | Zie: retinol |
| Aanwezig in voedingsgroepen | Bladgroente, fruit, worteltjes |
| Top 5 bronnen per 100 gram | |
| 1. Wortelensap | 2.627 mcgRE |
| 2. Wortelen | 1.454 mcgRE |
| 3. Boerenkool | 864 mcgRE |
| 4. Snijbiet | 742 mcgRE |
| 5. Veldsla | 692 mcgRE |
| Gebreksymptomen | |
| Zie: Retinol | |
| Gebreksoorzaken / verhoogde behoefte | |
| Zie: Retinol | |
| Excessymptomen | |
| Zie: Retinol | |
| Synergisten | |
| Zie: Retinol | |
| Antagonisten | |
| Zie: Retinol | |
| Maximale inname per dag | |
| Normaal | Geen toxische waarde vastgesteld |
| Zwangerschap | Geen toxische waarde vastgesteld |
| EU voorstel | Geen toxische waarde vastgesteld |
| Rokers | < 6 mcgRE |
| Bijzonderheden | |
| Bèta-caroteen is de plantaardige vorm van Retinol, maar er is zover bekend geen toxische waarde van bekend. In sommige onderzoeken wordt bètacaroteen geassocieerd met (acceleratie van) longkanker. | |